Platolar nasıl oluşur?


Reklam



Plato; akarsular tarafından derin vadilerle parçalanmış çevresine göre yüksekte kalan düzlüklerdir.

OLUŞUMLARINA GÖRE PLATOLAR

1. Aşındırma Platoları: Yerşekillefi akarsular ve sel suları; rüzgarlar buzullar gibi dış kuvvetlerce sürekli olarak aşındırılır. Aşınan arazi parçaları tektonik olaylarla alçalır veya yükselir. Yükselen ve eğimli hale dönüşen yer şekilleri akarsular tarafından yarılarakaşındırma platoları oluşur.

Not: Aşındırma platoları kıvrımlı kırıklı bir yapıda olacağı gibi volkanik yapıda da olabilir. Sert kütleler olan masiflerin aşınmasıyla Kocaeli platosu oluşmuştur.

2. Tabaka Düzlüğü Platoları: Sert tabakaların varlığına bağlı olarak oluşmuşlardır. Yatay veya az eğimli olan kalın ve sert tabakalar üzerindeki düzlüklerin çevrelerine göre daha yüksekte olmaları ile akarsular tarafından vadilerle parçalanması sonucu oluşurlar.

Not: İç Anadolu’daki Uzunyayla (Kayseri – Sivas arası) Obruk (Tuz Gölü güneyinde) Cihanbeyli (Tuz Gölü batısında) ve Haymana (Tuz Gölü’nün kuzeybatısında) platoları tabaka düzlüğü platolarıdır.

3. Lâv Platoları: Volkanik faaliyetlerle yeryüzüne çıkan akıcı lavla-rıngeniş alanları kaplamasıyla oluşanyüksekte kalmış düzlüklerin akarsular tarafından yarılarak parçalanması sonucunda oluşmuşlardır.

Not: Erzurum Kars Ardahan platoları lav platolarıdır. Nevşehir – Ürgüp yöresinde de küçük lav platoları yer almaktadır.

4. Karstik Platolar: Zemindeki kayaların kalker (kireçtaşı) jips (alçıtaşı) veya kayatuzu gibi kolay eriyebilen kayaçlardan oluştuğu bölgelerde yüzeydeki sular bu kayaları eriterek düzleştirmektedir. Çevresine göre yüksekte kalmış bu tür karstik araziler akarsular tarafından yarılarak karstik platoları oluşturmaktadır.

Not: Akdeniz bölgesinde kalker kayalar yaygın olduğundan karstik arazi geniştir. Taşeli platosu Göksu nehri ve kolları tarafınfan parçalanarak oluşmuş karstik bir parçadır.


Reklam



Bir önceki yazımız olan 1. Dünya Savaşında işgal edilen yerlerin haritası başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Buradan Buldular:

  • platolar nasıl oluşur
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (ilk Puanı Siz Verin)
Loading ... Loading ...

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak.

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>